Grupa Eko-Tur Instytut Kształceni Eko-Tur Doradztwo Prawne Eko-Tur Baza Nauczycieli Edurada PrimoPsyche
powrót

Jesteś tutaj: Strona główna \ Biblioteka pedagogiczna \ Kompetencje kluczowe a podstawa programowa

Kompetencje kluczowe a podstawa programowa

14:39 29-11-2021

Dla kogo: Dyrektorzy , Nauczyciele

Kategoria: Prawo oświatowe , Podstawa programowa

Kompetencje kluczowe to te, których potrzebujemy do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem, integracji społecznej i zatrudnienia. W kontekście tych zadań istotna jest odpowiedź na pytanie, jakie umiejętności są szczególnie przydatne w zmieniającej się rzeczywistości i czy współczesne szkoły potrafią te umiejętności wykształcić?

Obecnie obowiązują Zalecenia Rady Europy z dnia 22.05.2018r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie definiujące osiem kompetencji kluczowych.

Są nimi kompetencje:

  1. 1.     W zakresie rozumienia i tworzenia informacji.
  2. 2.     W zakresie wielojęzyczności.
  3. 3.     Matematyczne oraz w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii.
  4. 4.     Cyfrowe
  5. 5.     Osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się
  6. 6.     Obywatelskie.
  7. 7.     W zakresie przedsiębiorczości
  8. 8.     W zakresie świadomości i ekspresji kulturalnej.

Kompetencje są definiowane jako połączenie wiedzy, umiejętności i postaw, przy czym:

a)     wiedza składa się z faktów i liczb, koncepcji, idei i teorii, które są już ugruntowane i pomagają zrozumieć określoną dziedzinę lub zagadnienie;

b)     umiejętności definiuje się jako zdolność i możliwość realizacji procesów i korzystania z istniejącej wiedzy do osiągania wyników;

c)     postawy opisują usposobienie i sposoby myślenia służące działaniu lub reagowaniu na idee, osoby lub sytuacje, z którymi się spotykamy.

Kompetencje kluczowe to te, których wszystkie osoby potrzebują do samorealizacji i rozwoju osobistego, uzyskania szans na zatrudnienie, włączenia społecznego i aktywnego obywatelstwa. Rozwija się je w perspektywie uczenia się przez całe życie, począwszy od wczesnego dzieciństwa przez całe dorosłe życie.

 

W nowej  podstawie programowej  wskazuje się, że:

Najważniejsze umiejętności rozwijane w ramach kształcenia ogólnego w szkole podstawowej to:

1)                     sprawne komunikowanie się w języku polskim oraz w językach obcych nowożytnych;

2)                     sprawne wykorzystywanie narzędzi matematyki w życiu codziennym, a także kształcenie myślenia matematycznego;

3)                     poszukiwanie, porządkowanie, krytyczna analiza oraz wykorzystanie informacji z różnych źródeł;

4)                     kreatywne rozwiązywanie problemów z różnych dziedzin ze świadomym wykorzystaniem metod i narzędzi wywodzących się z informatyki, w tym programowanie;

5)                     rozwiązywanie problemów, również z wykorzystaniem technik mediacyjnych;

6)                     praca w zespole i społeczna aktywność;

7)                     aktywny udział w życiu kulturalnym szkoły, środowiska lokalnego oraz kraju.

 

Do najważniejszych umiejętności zdobywanych przez ucznia w trakcie kształcenia ogólnego

w liceum ogólnokształcącym i technikum należą:

myślenie – rozumiane jako złożony proces umysłowy, polegający na tworzeniu nowych reprezentacji za pomocą transformacji dostępnych informacji, obejmującej interakcję wielu operacji umysłowych: wnioskowanie, abstrahowanie, rozumowanie, wyobrażanie sobie, sądzenie, rozwiązywanie problemów, twórczość. Dzięki temu, że uczniowie szkoły ponadpodstawowej uczą się równocześnie różnych przedmiotów, możliwe jest rozwijanie następujących typów myślenia: analitycznego, syntetycznego, logicznego, komputacyjnego, przyczynowo-skutkowego, kreatywnego, abstrakcyjnego; zachowanie ciągłości kształcenia ogólnego rozwija zarówno myślenie percepcyjne, jak i myślenie pojęciowe. Synteza obu typów myślenia stanowi podstawę wszechstronnego rozwoju ucznia;

1)                      czytanie – umiejętność łącząca zarówno rozumienie sensów, jak i znaczeń symbolicznych wypowiedzi; kluczowa umiejętność lingwistyczna i psychologiczna prowadząca do rozwoju osobowego, aktywnego uczestnictwa we wspólnocie, przekazywania doświadczeń między pokoleniami;

2)                      umiejętność komunikowania się w języku ojczystym i w językach obcych, zarówno w mowie, jak i w piśmie, to podstawowa umiejętność społeczna, której podstawą jest znajomość norm językowych oraz tworzenie podstaw porozumienia się w różnych sytuacjach komunikacyjnych;

3)                     kreatywne rozwiązywanie problemów z różnych dziedzin ze świadomym wykorzystaniem metod i narzędzi wywodzących się z informatyki, w tym programowanie;

4)                     umiejętność sprawnego posługiwania się nowoczesnymi technologiami informacyjno- -komunikacyjnymi, w tym dbałość o poszanowanie praw autorskich i bezpieczne poruszanie się w cyberprzestrzeni;

5)                     umiejętność samodzielnego docierania do informacji, dokonywania ich selekcji, syntezy oraz wartościowania, rzetelnego korzystania ze źródeł;

6)                     nabywanie nawyków systematycznego uczenia się, porządkowania zdobytej wiedzy i jej pogłębiania;

7)                     umiejętność współpracy w grupie i podejmowania działań indywidualnych.

 

Cechy kompetencji kluczowych.

  • Wszystkie kompetencje kluczowe są uważane za jednakowo ważne dla rozwoju osobistego.
  • Zakresy wielu spośród tych kompetencji częściowo się pokrywają i są powiązane, umiejętności wynikające z jednej, wspierają biegłość w innej.
  • Niektóre są przekrojowe lub interdyscyplinarne (np. znajomość technologii informacyjno-komunikacyjnych, przedsiębiorczość, umiejętności obywatelskie, ekspresja kulturowa i kompetencja w zakresie uczenia się ).
  • Umiejętności językowe (sprawność, czytania, pisania), matematyczne i umiejętności w zakresie (TIK) to podstawa uczenia się;
  • Umiejętność uczenia się sprzyja wszelkiej innej aktywności edukacyjnej.
  • Niektóre sprawności są kluczowe dla wszystkich ośmiu kompetencji (np. krytyczne myślenie, kreatywność, inicjatywność, rozwiązywanie problemów, ocena ryzyka, podejmowanie decyzji, kierowanie emocjami).

 

 

 

 

Izabela Nowacka

Zapraszamy do dyskusji na temat artykułu na naszym facebooku


Dodaj komentarz

Nie możesz pisać komentarzy zanim się nie zalogujesz.. Logowanie tutaj.

Komentarze

Nikt nie skomentował jeszcze tej strony

Subskrybuj komentarze przez RSS na tej stronie | RSS dla wszystkich komentarzy

Zadaj pytanie

x

Zapisz się na newsletter

x