Grupa Eko-Tur Instytut Kształceni Eko-Tur Doradztwo Prawne Eko-Tur Baza Nauczycieli Edurada PrimoPsyche
powrót

Jesteś tutaj: Strona główna \ Biblioteka pedagogiczna \ Prawa dziecka w szkole

Prawa dziecka w szkole

08:38 10-07-2015

Dla kogo: Nauczyciele , Rodzice

Kategoria: Prawa dziecka , Poradnik wychowawcy

Dzieci swoich praw uczą się od dorosłych. Janusz Korczak sformułował podstawowe prawa najmłodszych. Wato o nich pamiętać.

Prawo do szacunku – najbardziej lekceważone i najmniej popularne we współczesnym świecie. Prawo dotyczące szacunku dla dziecięcej niewiedzy, dla wysiłku poznawania, dla jego skromnej wartości, szacunku dla tajemnic i wahań, ciężkiej pracy rozwoju, dla bieżącego czasu, w którym dziecko przejawia aktywność.

W prawie tym zawiera się informacja o indywidualnym potencjale każdego z wychowanków, z jego predyspozycjami, możliwościami, zainteresowaniami i odmienną hierarchią potrzeb.

Prawo do niewiedzy – wymaga wyrozumiałości, cierpliwości i zindywidualizowanych form oddziaływania. Wiele błędów w postępowaniu dzieci wynika z ich niewiedzy. Wyposażenie w wiedzę o otaczającym świecie jest zadaniem domu i przedszkola. To prawo jest przestrzegane w przedszkolu. W ciągu kilku godzin pobytu w przedszkolu dziecko poznaje rzeczywistość wielozmysłowo pod pieczą nauczyciela, który jest obecnie „przewodnikiem” dla wychowanków w ich indywidualnej ścieżce rozwoju. Pamiętajmy, że stawiając zbyt wysokie wymagania swoim dzieciom łamiemy mimowolnie to prawo.

Prawo do niepowodzeń i łez – wymaga cierpliwości i wytrwałości, stosowania mądrego systemu motywacyjnego, systemu kar i nagród, adekwatnej reakcji dorosłych do zachowań dziecka, wprowadzania dziecka w świat uczuć towarzyszących różnym sytuacjom.

Prawo do upadków – wymaga zgody nas nauczycieli na błędy dzieci, wykazanie cierpliwości w dążeniu przez nie do poprawy. Obowiązkiem nauczyciela jest obserwowanie zachowań, wyjaśnianie przyczyn nieprawidłowości oraz podejmowanie działań kompensacyjnych wobec dzieci, które tego potrzebują. Szukanie przyczyn, diagnoza złego zachowania oraz wyrozumiała cierpliwość to jedyny sposób promowania tego prawa współcześnie.

Prawo do własności – wynikające z naturalnej dla dzieci potrzeby gromadzenia „skarbów” i potrzeby posiadania rzeczy. Przestrzegając tego prawa uczymy dzieci, że mają prawo do własności, jak również tego że muszą respektować to prawo wobec każdego kolegi.

Prawo do tajemnicy – we współczesnym świecie, prawo to należy rozszerzyć o prawo do intymności. Dzieci w przedszkolu mają swoje tajemnice osobiste, rodzinne, koleżeńskie. Uszanowanie tych tajemnic, poprzez zachowanie informacji dla siebie uczy dzieci zaufania do dorosłych i tego, że są sprawy, o których nie mówi się innym.

Prawo do radości – z pokonywania własnych słabości, trudności, przeżywania satysfakcji z samodzielnego radzenia sobie, odkrywania, poznawania, osiągnięcia celu, zdobycia kolejnej umiejętności. Przeżywana radość jest czynnikiem motywującym, jak również służy relaksowi, odpoczynkowi, relaksowi, bawi, uprzyjemnia czas.

Prawo do dnia dzisiejszego – wymaga traktowania dziecka jako dziecka w jego indywidualności rozwoju i wieku. Dziecko wymaga poświęcenia mu uwagi, akceptacji i współdziałania w zabawie z dorosłym. Nie chce być traktowane przedmiotowo, nie chce być pociechą, dorosłym, czy zabawką w rekach dorosłych. 

Kształtowanie postaw w procesie wychowania społecznego
Codzienna praca nauczyciela przebiega w oparciu o podstawę programową za pośrednictwem wybranych programów wychowania. Są one  wykładnią potrzeb, praw i kierunków rozwoju małego człowieka. Realizując dzień po dniu zamierzenia i treści programowe poszerzone o wartości uczuć społecznych mamy możliwość zapewnienia dzieciom ich wszechstronnego rozwoju oraz poszanowania ich praw.

Jednocześnie, w nowej koncepcji edukacyjnej, nauczyciel przestał być najważniejszą osobą w procesie wychowania i nauczania. Jego rolą jest wspieranie dziecka, które może dojrzewać i budować pozytywny obraz samego siebie mając swobodę w stawianiu pytań, samodzielnie rozwiązując problemy.

Upodmiotowienie dzieci w procesie kształcenia oznacza, że są one sprawcami, a nie tylko odbiorcami informacji. Tak więc, dzieci mają prawo do inicjowania działań, dokonywania wyborów, określania prawdopodobieństwa konsekwencji planowanych działań, ich wartości, przyjmując odpowiedzialność za złe wybory, za poczucie klęski, doświadczanie niepowodzeń.

Podmiotowość wychowanków zmienia strategię kształcenia. Zmienia monolog w dialog, w którym nauczyciel i dziecko są partnerami. Aby taki typ stosunków mógł zaistnieć, nauczyciel musi poznać i zaakceptować samego siebie, a także uświadomić sobie własną postawę w sytuacjach pedagogicznych. Aby kształtować postawy społeczne dzieci nauczyciel musi kierować się następującymi zasadami:

Autentyczności – nauczyciel powinien być tym kim jest, a nie tym kogo „gra” w kontaktach z dziećmi powinien być prawdziwy, pozbawiony maski, gdyż dzieci są wyczulone na każdy fałsz, niekonsekwencję; powinien otwarcie okazywać swoje uczucia i postawy, które w danym momencie sam przeżywa.

Bezwarunkowej akceptacji dziecka bez stawiania mu warunków; nauczyciel powinien zapewnić ciągłość pozytywnych uczuć wobec dziecka bez ograniczeń, bez oceniania

Empatii – zdolność wczuwania się w przeżycia, jakich dziecko doświadcza, zdolność wchodzenia w położenie dziecka,  rozumienia go.

Oparta na powyższych zasadach postawa nauczyciela stwarza przyjazny klimat emocjonalny w respektowaniu praw dziecka. Nauczyciela i dzieci łączy pozytywna więź emocjonalna wynikająca z bezwarunkowej akceptacji osoby każdego dziecka. Akceptować dzieci, aprobować je, to znaczy przyjmować je takimi jakie one są, ze wszystkimi mocnymi i słabymi stronami ich ciała, psychiki, umysłu i zachowania. Akceptując bezwarunkowo dzieci, wyrażamy naszą wiarę w to, że każde z nich jest godne zaufania i jednocześnie tworzymy klimat sprzyjający uczeniu się  i kształtowaniu postaw wzajemnej życzliwości, wyrozumiałości, otwartości na innych.

Przyznanie dzieciom prawa do podejmowania własnej, autonomicznej aktywności, określanie ogólnych jej ram zależy od nauczyciela, od jego stylu pracy. Sprzyja temu demokratyczny styl pracy, inaczej zwany otwartym. Styl demokratyczny zakłada współdziałanie nauczyciela z wychowankami w wypracowywaniu norm, zasad, regulujących funkcjonowanie społeczne grupy. Normy te mogą mieć charakter ogólny lub bardziej szczegółowy, określający również system kar za ich nieprzestrzeganie. Spisane normy grupowe przyczyniają się do integracji grupy i umiejętności współdziałania.

Bardzo istotne jest zastosowanie odpowiednich metod pracy pedagogicznej, np. drama – może pomóc dzieciom w zrozumieniu danej sytuacji i ułatwić wczucie się w położenie bohaterów scenki, np. zrozumieć odczucia dziecka, które jest „kozłem ofiarnym” w grupie. Wszelkie techniki plastyczne mogą być stosowane w rozwijaniu takich umiejętności jak współdziałanie, praca w zespole, poznanie odczuć, reakcji, potrzeb innych. Nauczyciel czytając bajki, opowiadania z różnych krajów  inspiruje, poszerza zasób słownictwa, ale potrafi wskazać na różnice i podobieństwa między ludźmi, ich reakcje w konsekwencji  zachowań innych.

Hanna Basaj

Zapraszamy do dyskusji na temat artykułu na naszym facebooku


Dodaj komentarz

Nie możesz pisać komentarzy zanim się nie zalogujesz.. Logowanie tutaj.

Komentarze

Nikt nie skomentował jeszcze tej strony

Subskrybuj komentarze przez RSS na tej stronie | RSS dla wszystkich komentarzy

Zadaj pytanie

x

Zapisz się na newsletter

x